گفتگو با «محمدعلی نجفی» فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان و اولین مدیر سینمای ایران

محمدعلی نجفی، کارگردان و اولین مدیر سینمای ایران است. وی کارگردان سریال خاطره انگیز «سربداران» در دهه شصت بود. هرچند بعد از آن هم فیلم های دیگری را کارگردانی نمود اما همچنان بواسطه همان سریال است که شناخته می شود.

محمدعلی نجفی در ۱۳۲۴ در اصفهان به دنیا آمد. دانش‌آموختهٔ کارشناسی ارشد شهرسازی و معماری از دانشگاه ملی است.
بیشتر هنردوستان وی را با سریال ماندگار سربداران به یاد دارند. در ۱۳۵۶ موسسه آیت فیلم را با همکاری انجمن اسلامی مهندسین تأسیس کرد. نجفی نخستین مدیر سینمایی بعد از انقلاب اسلامی بود. 
فیلم های بلند چون«لیله پ القدر»، «آن سوی که»، «پرستار شب»، «تپش»، «زمین آسمانی»، «افسانه شهر لاجوردی» و سریال های موفقی چون «سربداران»، و«زمان شوریدگی» و چندین فیلم کوتاه و بلند در کارنامه هنری وی جای گرفته است.
نجفی در آغاز سخن با اشاره به شروع کار فیلمسازی گفت: در خانواده ای سنتی، روحانی و فئودال تربیت شدم. در سن پانزده سالگی به تهران آمدم. در دبیرستان دارالفنون که با دانشکده فنی در ارتباط بود مشغول به تحصیل شدم. تحصیل در رشته معماری، در تصمیم گیری برای آینده ام بسیار تاثیرگذار بود. فصل مشترک معماری و سینما در این است که هر دو هنر و صنعت می باشند یعنی نه هنر محض و نه صنعت محض هستند. این فضا و معاشرت با ابوالحسن نجفی که پسرعموی من بود سبب شد که سینما را بطور جدی پیگیری کنم.
ایشان در ادامه افزود: در سال 1346 با دکتر علی شریعتی برخورد کردم و آشنایی با ایشان دریچه جدیدی را به روی من گشود. آشنایی با انجمن اسلامی مهندسین، فضای ذهنی را من را به سوی گرایشات مذهبی سوق داد. در ارتباط با حوادث انقلاب اسلامی بسیار فعال بودم و فیلم لیله القدر را در آن زمان ساختم.
نجفی در ارتباط با ساخت سریال سربداران گفت: پس از پیروزی انقلاب تمام انرژی خود را برای ساخت سریال سربداران گذاشتم. به یاد دارم که این سریال را با احترامی که برای مخاطب قائل بودم با انگیزه بسیار ساختم به همین دلیل مردم با این سریال در آن زمان ارتباط برقرار کردند.
نجفی درارتباط با سوژه ساخت سریال سربداران افزود: ایده این سریال از کتاب یکی از محققان ایرانشناس و برجسته روس بنام «پطروشفسکی» گرفته شد، وی این کتاب را درباره اولین قیام شیعی ایران یعنی نهضت سربداران به رشته تحریر درآورده بود. در ابتدا پژوهش گسترده ای را آغاز نمودیم. قبل از انقلاب با کمک دکتر شریعتی تئاتر سربداران را در حسینیه ارشاد به روی صحنه برده بودم. بعد از ساخت این سریال می خواستم بلافاصله "خداوند الموت" را کار کنم که شرایط آن پیش نیامد.
کارگردان سریال سربداران در خصوص موسیقی متن این مجموعه افزود: موسیقی متن این سریال ساخته فرهاد فخرالدینی است که آن زمان ایشان خیلی سخت این کار را قبول کردند و با استفاده از گنجینه موسیقی ملی و محلی ایران و بکارگیری تکنیک ها و سازهای موسیقی غربی آن را به یک موسیقی ماندگار تبدیل کرده است.
ایشان در ادامه افزود: سریال سربداران زمانی ساخته شد که هنوز از طرف دولتمردان بعد از انقلاب در ارتباط با 
فیلم سازی و فعالیت بازیگران تصمیمی گرفته نشده بود در نتیجه ساخت این سریال در آن مقطع تاریخ نقش و اهمیت بسزایی در تلویزیون ایران داشت.
نجفی در خصوص عدم وجود آثار ماندگار در تلویزیون گفت: ما باور نداریم دوربین یک فرهنگ است همیشه فکر می کنیم دوربین وسیله ای است که هر کسی می تواند با آن کار کند. تلویزیون باید با توجه به نیاز مردم به محصولات فرهنگی، دست به تولید بزند.
فیلمساز ایرانی در خصوص سینما گفت: اگر هنرها را تقسیم بندی کنیم از ذهنی ترین آنها که موسیقی است تا شعر، نقاشی، هنرهای تجسمی، معماری و تئاتر همگی ریشه در سنت دارند و تنها هنری که مولود مدرنیته می باشد، سینما است. در مدرنیته نشان انسان تخصص اوست و فردیت مطرح می شود، در واقع سینما آینه درون ماست.
کارگردان افسانه شهر لاجوردی در پایان ابراز امیدواری کرد: مسوولان چنانچه برای مقولات دیگر هزینه می کنند برای فرهنگ نیز هزینه نمایند، آن زمان مشخص می شود که فرهنگ و هنر چه نقش موثری در امیدوارکردن جامعه، جلوگیری از فرار مغزها و ساختن خود جامعه خواهد داشت.


کارشناس روابط عمومی منبع: روابط عمومی