گفتگو با «خالو قنبر راستگو» از نوازندگان مطرح ساز جفتی در ایران و جهان به بهانه حضور در سی و سومین جشنواره موسیقی فجر

خالو قنبر راستگو  نوازنده‌ی چیره دست" جفتی" و از شروه‌خوانان به نام ایران است که بخش زیادی از هویت موسیقی هرمزگان مدیون اوست. نوای سازش خاطره ساز غم و شادی اهالی جنوب است و شاید تنها بازمانده از نسلی است که موسیقی جفتی را سینه به سینه به نسل بعدی منتقل کرده است.
به بهانه حضور این هنرمند پیشکسوت در سی و سومین جشنواره موسیقی فجر، میزبان او و موسی کمالی دیگر هنرمند برجسته استان هرمزگان در صندوق اعتباری هنر بودیم. آنچه در پی می آید حاصل گفتگو ما با استاد خالو قنبر راستگوست. 
نامش قنبر احمد راستگوست و در هرمزگان به خالو قنبر معروف است. سال ۱۳۲۴ در روستای سرریگان میناب استان هرمزگان متولد شده است.
در آغاز سخن با اشاره به دوران سخت کودکی و نحوه آشناییش با ساز جفتی گفت: من پدر و مادرم را ندیده ام و تنها یک برادر داشتم. زیر دست عمه مادری بزرگ شدیم. زمانیکه ده ساله بودم تنها برادرم گم شد و من بسیار تنها شدم. ساز درد من را می فهمید و برای دل خود می نواختم و گریه می کردم. از شدت غصه دلبسته ساز شده بودم و ساعت ها می نواختم. از 12 سالگی به بندر آمدم و شروع به کار کردم و در 16 سالگی ازدواج کردم.
او در ادامه افزود: قبل از انقلاب شروع به همکاری با علی‌خان حبیب‌زاده کردم. حبیب زاده معروف به علی خان از خوانندگان و ترانه سرایان مطرح هرمزگان بود که در موسیقی رایج تغییر و تحول ایجاد نمود. من ساز میزدم و اومی خواند و همراه او به تهران آمدیم و چندین سال به همراه او ساز زدم. در سال ۱۳۶۶ مقام اول نوازندگی جفتی را در جشنواره سراسری موسیقی فجر کسب کردم.
استاد قنبر راستگو در خصوص ساز جفتی گفت: ساز جفتی از دو ساقه‌ی نی موازی ساخته می شود. این دو نی با موم عسل به هم چسبانده می شود. اینها جفت هستند و صدایشان مثل هم است. یک نی تنها بنالد صدایش تنهاست اما اگر با جفتش همراه باشد کامل می شوند.
ایشان در ادامه افزود: من برای دل خودم می نوازم و می خوانم. دوست نداشتم كه از نی جفتی‌ام امرار معاش كنم اما از روی ناچاری سازم وسيله درآمد شده است.
استاد قنبر راستگو همچنین درباره نحوه ی برگزاری مراسم زار و نقش موسیقی گفت: موسیقی زار یکی از موسیقی‌های محلی جنوب ایران است. زمانی که من کودک بودم عمه من ماما زار بود و من از او درمان را یاد گرفتم و دهلی به نام کسر می زدم و شعر زار می خواندم. در این مراسم دهل نواخته می شود و شعرهای مختلف خوانده می شود.در برابر یکی از این آهنگ هاست که شخص تکان خورده و ما بیماری را می فهمیدیم. وزن آهنگ‌ها را دهل کسر عوض می‌کند. مراسم زار سه شب و دوروز است و بعد از مراسم به بدن بیمار روغن های مختلف می زنند. متاسفانه با اينكه خود من هم بابای زار هستم اما می‌بينم اين موسيقی هم دارد به فراموشی سپرده می‌شود.
خالو قنبر در پایان ابراز امیدواری کرد: متولیان فرهنگی کشور با توجه بیشترمانع فراموشی گوشه ها و مقام های موسیقی شوند و در حل مشکلات معیشتی پیشکسوتان عرصه فرهنگ و هنر اهتمام بیشتری  ورزند.
قنبر راستگو تاکنون با هنرمندان بسیار چون رضا صادقی و گروه های موسیقی سنتی و تلفیقی همکاری داشته است. او اجراهای بسیاری در کشورهای اروپایی داشته است. 
ایشان همچنین در زمینه‌ی موسیقی تئاتر هم فعالیت‌داشته است. از جمله نخستین تئاتری که راستگو در آن همکاری داشته پُتُروک (به معنای جرقه در گویش هرمزگانی) با موضوع زار بود که این تئاتر را در میناب، سیرجان، کرمان، تهران و بندرعباس اجرا کرده‌اند.
شایان توجه است؛ شیوه نوازندگی استاد قنبر راستگودر پنجمین اجلاس کمیته ثبت میراث ناملموس در فهرست میراث معنوی کشور ثبت‌ ملی شد و ایشان موفق به  دریافت دکترای افتخاری موسیقی شده است.
نوای جفتی خالو قنبر راستگو ساعت 21:30 روز دوشنبه 25 دیماه در تالار رودکی طنین انداز خواهد شد. 


کارشناس روابط عمومی منبع: روابط عمومی