جريان اجراي عمومي تئاتر در استانها، همزمان با روزهاي پاياني مرداد و آغاز شهريور ????، با حضور گروههاي نمايشي در شهرهاي مختلف کشور ادامه دارد. بررسي اجراهاي اعلامشده نشان ميدهد دستکم ?? اثر نمايشي در استانهاي مختلف روي صحنه رفته يا در برنامه اجراي عمومي قرار گرفتهاند؛ مشهد با ?? اثر، در صدر اين فهرست قرار دارد.
در این میان، خراسان رضوی با ۱۴ اثر، آذربایجان شرقی با ۸ اثر و اصفهان با ۷ اثر، بیشترین تعداد اجرا را در میان استانهای بررسیشده به خود اختصاص دادهاند. مازندران، فارس و یزد نیز با ۶ اثر در رتبه بعدی قرار دارند.
خراسان رضوی؛ مشهد، پرترافیکترین شهر نمایشی این روزها
مشهد در این دوره پرتعدادترین مجموعه اجراهای ثبتشده را در میان استانهای مورد بررسی دارد. دستکم ۱۴ اثر در سالنها و تماشاخانههای مختلف این شهر روی صحنه رفته یا در برنامه اجرای عمومی قرار گرفتهاند.
در شهر مشهد«بیدادگاه اساطیر» به نویسندگی، طراحی و کارگردانی حسین شیبانی، «نقل زنان سوخته» به کارگردانی سپیده عابدی، «شنل قرمزی» به کارگردانی مریم عباسی، «یرما» به کارگردانی ندا کاظمی، «مرگ یزدگرد» به کارگردانی جلیل شریعتی، «یک مهمانی خیلی خیلی ساده» به کارگردانی محمدحسین اتحادیان مقدم و بهزاد مشهدیزاده، «اوتانازی؛ قسمت دوم» به کارگردانی محمد طهان، «پروتکل خرگوش» به کارگردانی امیرحسین آژیر، «بچههای کوههای آلپ» به کارگردانی سمیرا صالحزاده، «در همین حوالی» به کارگردانی حسام حجگذار، «رگبارهای آخر وقت» به کارگردانی اسماعیل بایگی، «کلاغها»به کارگردانی علیرضا شریفی نیا، «ارتش سری» به کارگردانی مصطفی احمدیفر و «تلقین» به کارگردانی احسان دبیر از جمله این آثار هستند.
پردیس تئاتر مایان، تماشاخانه داود کیانیان، تماشاخانه کربن و سالن آکتور از جمله فضاهایی هستند که در این دوره میزبان اجراهای نمایشی در شهر مشهد بودهاند.
تنوع آثار مشهد از دیگر نکات قابل توجه این فهرست است؛ از نمایشهای کودک و نوجوان و آثار کمدی گرفته تا اقتباسهایی از متون کلاسیک و آثار اجتماعی و تجربی.
روزهای داغ تئاتر در استانها؛ ۷۱ نمایش در گوشه و کنار کشور روی صحنه است
آذربایجان شرقی؛ هشت روایت در تالارها و پلاتوهای تبریز
تبریز نیز با ثبت هشت اثر نمایشی یکی از شهرهای فعال این دوره است.
«بالاجا قارا بالیق»اثر ماندگار صمد بهرنگی با دراماتورژی و کارگردانی یعقوب صدیق جمالی، «کوراوغلو»به نویسندگی و کارگردانی یعقوب صدیق جمالی، «آرشین مال آلان»به نویسندگی و کارگردانی محمد فرشباف، «نویسنده مرده است»نوشته آرش عباسی به کارگردانی کیارش کریمی، «آنها کُلفَت نیستند»به نویسندگی محمد امین حیدر پور و کارگردانی رضا باقرپور، «آبگوشت زهرماری»نوشته آرش آبسالان به کارگردانی علی منافی، «سرگردان والس تاماشاسی»به کارگردانی حامد شیریپور و نمایشنامهخوانی «پزشک نازنین» در سالنها و پلاتوهای مختلف این شهر اجرا میشوند.
حضور همزمان اجراها در تالار تربیت، آمفیتئاتر روباز مجتمع ۲۹ بهمن، سالن اقبال آذر، سالن استاد صادقی، سالن استاد قبه زرین و پلاتوهای کامیار و استاد حمیدی، نشاندهنده استفاده گروههای نمایشی تبریز از طیف متنوعی از فضاهای اجرایی است.
اصفهان؛ هشت اجرا و یک رکورد چشمگیر مخاطب
در تماشاخانه جم شاهینشهر، «نقیض» به کارگردانی سالار شاب، و در پردیس سینمایی خارون نجفآباد، «شکار بزرگ شنبه» به کارگردانی ابراهیم روحالله اجرا میشوند.
در شهر اصفهان نیز «شبهای کدده» به نویسندگی و کارگردانی مجید کاشیفروشان، «حاجی فیروزها امسال دیرتر میآیند» به کارگردانی محمدرضا رهبری، «ستارهشناس» به کارگردانی میثم کیان، «اگر رئیسجمهور ترور شد بیدارم نکن» به کارگردانی محسن فروغی، «همه چیز میگذرد، تو نمیگذری» به کارگردانی امیر مشتاقیان و «طلای رشید» به کارگردانی قدرتالله ایزدی روی صحنه هستند.
در میان اطلاعات ارائهشده، «شبهای کدده» با اعلام بیش از ۱۴۰ هزار مخاطب در ۲۳۰ شب اجرا، بالاترین آمار مخاطب اعلامشده در این مجموعه را دارد؛ آماری که میتواند نشانهای از ظرفیت استمرار اجرا و مخاطبسازی در تئاتر استانها باشد.
مازندران؛ شش اثر از نمایش بزرگسال تا کودک و کنسرتنمایش
مازندران با شش عنوان اجرا در جایگاه بعدی قرار دارد.
«خود شیءانگاری» بر اساس نمایشنامه «Sure Thing» نوشته دیوید آیوز به کارگردانی پریناز بور در سالن اداره فرهنگ و ارشاد آمل ، «سیگنال»به کارگردانی مجید شعاعی در شهر آمل، نمایش عروسکی «شکوه گنجشک به خدا» به کارگردانی حسین باغبان در شهر ساری، «دینامیت صلح»به نویسندگی و کارگردانی حامد کریمی در تالار مرکزی ساری، «سفر به سرزمین غولها»به کارگردانی جمال خرمی در شهر آمل و کنسرتنمایش «نجما و رعنا»به کارگردانی سحر مشرفی در سالن اریکه آریایی آمل اجرا میشوند.
این مجموعه، طیف متنوعی از تولیدات نمایشی را شامل میشود؛ از نمایشهای اجتماعی و بزرگسال تا آثار کودک و نوجوان، نمایش عروسکی و کنسرتنمایش.
روزهای داغ تئاتر در استانها؛ ۷۱ نمایش در گوشه و کنار کشور روی صحنه است
فارس؛ شش اجرا از حوزه نمایش کودک تا آثار صابر ابر و جواد مولانیا
در استان فارس شش اثر نمایشی در این دوره ثبت شده است.
در شیراز «خواستگاری» به کارگردانی فاطمه نوعیزاد در تماشاخانه استاد لایق، «نیاز به تلاش بیشتر» به نویسندگی و کارگردانی آرمین حمدیپور در سالن بلکباکس سی، «جادوگر شهر شیشهای» در سالن مهینبانو و «شاپرکخانوم» در تالار احسان اجرا میشوند.
همچنین سهگانه صابر ابر با عنوان «امشب به صرف بُرش و خون» از چهارشنبه ۱۱ شهریور در سالن روباز داووس روی صحنه میرود و جواد مولانیا نیز با موسیقینمایش «بتهوون» از ۲۵ شهریور در تالار احسان شیراز حضور خواهد داشت.
«جادوگر شهر شیشهای» که پیشتر در شهرها و استانهای مختلف با استقبال مخاطبان مواجه شده، بار دیگر در شیراز روی صحنه میرود. «شاپرکخانوم» نیز با حضور کودکان برای کودکان، بخشی از جریان تئاتر کودک و نوجوان این استان را شکل میدهد.
یزد؛ شش اجرا در آستانه شهریور
در یزد نیز شش اثر نمایشی در این بازه زمانی ثبت شده است.
«مجلس ناتمام» به نویسندگی و کارگردانی سیدمحمدرضا گلزاری در تالار مرکزی، «نبرد استالینگراد» به کارگردانی حسین امیریان در تالار هنر یزد، نمایشنامهخوانی «شبی در طهران»، نمایش کودک «لولوی آوازهخوان» نوشته رضا فیاضی به کارگردانی الهه کیانفرد، «انتشار جادههای عصبی» به کارگردانی وحید آبرود و «آواره» نوشته ماتئی ویسنییک به کارگردانی هادی آقابزرگی، اجراهای ثبتشده این استان هستند.
«آواره» از ششم شهریور در تالار مرکزی یزد روی صحنه میرود. این اجراها بخشی از جریان اجرای عمومی تئاتر یزد در روزهای پایانی مرداد و آغاز شهریور را شکل میدهند.
گیلان؛ از نمایشدرمانی تا آثار کودک
در گیلان چهار اثر در این دوره ثبت شده است.
«یرما» به کارگردانی حسین زینالی در سالن ارشاد بندرانزلی و در رشت نیز «طوطی» به کارگردانی زهرا صدری در سالن رحمدل، «بنبست آشتیکنان» نوشته مجید کاظمزاده مژدهی به کارگردانی رضا فتوتخواه در تئاتر شهر و «خورپفیسم و ساااکت» به کارگردانی امیر تنها در تماشاخانه اکبر رادی اجرا میشوند.
«طوطی» از تجربههای متفاوت این دوره است؛ نمایشی که با حضور ۲۰ بازیگر دارای سندرم داون تولید شده و حاصل ماهها فعالیت در کلاسهای نمایشدرمانی است.
«طوطی» از جمله تجربههای متفاوت این دوره است؛ نمایشی که با حضور ۲۰ بازیگر دارای سندرم داون تولید شده و حاصل ماهها فعالیت در کلاسهای نمایشدرمانی است. این اثر علاوه بر وجه هنری، بر معرفی توانمندی افراد دارای سندرم داون و آگاهیبخشی اجتماعی تمرکز دارد.
کرمان؛ پنج اجرا از تئاتر تجربی تا کمدی
«ترومای ادراک فراموشی» به کارگردانی علیرضا محبوبیزاده در سالن ارشاد سیرجان، «فرنوش» به کارگردانی محمد قاسمی در پلاتو همایون کرمان، «نمای سهگانه؛ بازنگری رویای آمریکایی، روی لبه، عروسی دوگانه» به کارگردانی آریوسام امیری در تماشاخانه شهر ایران کرمان، «مضحکه شاهدخت» به کارگردانی سیدعرفان روحالامینی در آمفیتئاتر امام حسین(ع) کوهبنان و «دشمن خدا» در تماشاخانه شهر ایران کرمان روی صحنه میروند.
«دشمن خدا» پس از اجراهای موفق در تهران، از یکم تا چهارم شهریور در کرمان اجرا خواهد شد.
خوزستان؛ سه تجربه متفاوت در اهواز
«تلومر» به نویسندگی و کارگردانی شاهین داستار در تالار آفتاب اهواز، «موسیقی نمایش بتهوون» به کارگردانی جواد مولانیا و «فصل خون» به کارگردانی فاطمه ریاحی درچه در حوزه هنری اهواز، سه اثر ثبتشده در خوزستان هستند.
«تلومر» با موضوع مرگ، زندگی و رؤیای جاودانگی و با رویکردی میان کمدی و فلسفه، از جمله آثار متفاوت این فهرست است.
روزهای داغ تئاتر در استانها؛ ۷۱ نمایش در گوشه و کنار کشور روی صحنه است
همدان؛ سه اجرا با سه نگاه متفاوت
در همدان نیز سه نمایش روی صحنه هستند: «شاخنامه» به کارگردانی امین مظفری در مجتمع شهید آوینی همدان، «دروغگو» به کارگردانی حبیب کسایی در مجتمع فرهنگی بوعلیسینا و «یار مبارک بادا» به کارگردانی بهرام دوستقرین در تالار فجر همدان.
«شاخنامه» با رویکردی فیزیکال، کمدی، فلسفی و اجتماعی و «دروغگو» با تمرکز بر هویت، تصمیم و مرز میان شک و یقین، بخشی از تنوع مضمونی اجراهای این استان را نشان میدهند.
اجراهای ثبتشده در دیگر استانها
در کنار استانهایی که چندین اثر نمایشی در آنها ثبت شده، استانهای دیگر نیز در این دوره سهمی از جریان اجرای عمومی دارند.
در استان مرکزی نمایش«جفت هیچ»به کارگردانی پوریا رضایی از هفتم تا سیزدهم شهریور ماه در فرهنگسرای آیینه اراک روی صحنه میرود.
در کرمانشاه، «اینجا جای منه» در کارگاه نمایش تالار انتظار اجرا میشود.
در آذربایجان غربی، «هدا گابلر» به کارگردانی مهران پسبوری در ماکو روی صحنه است.
در قزوین، «ساعت صفر؛ ژنراتور» در تئاترشهر قزوین اجرا میشود.
در البرز، «کوکی وان» در پلاتو حیاتیمهر کرج روی صحنه است.
در استان کهگیلویه و بویر احمد نمایش«آهن چند است؟..دانرن» از مجموعه تک پردهای های برشت به کارگردانی امیر پالش در پلاتو آرش گچساران روی صحنه است.
در بوشهر، «پزشک نازنین» در شهرستان جم اجرا میشود و در گلستان نیز «گیسو کمند»به کارگردانی فائزه نوآبادی ، برداشتی از داستان زال و رودابه شاهنامه، در تالار فخرالدین اسعد گرگانی گرگان روی صحنه میرود.
تئاتر استانها؛ از سالنهای اصلی تا پلاتوها
بررسی این مجموعه اجراها نشان میدهد فعالیت تئاتری در استانها تنها به سالنهای اصلی و مراکز رسمی محدود نیست و پلاتوها، تماشاخانههای خصوصی و فضاهای کوچک نمایشی نیز سهم مهمی در استمرار اجرای عمومی دارند.
از سوی دیگر، حضور همزمان نمایشهای اقتباسی از متون ایرانی و خارجی، آثار معاصر، نمایشهای کودک و نوجوان، نمایشهای عروسکی و موزیکال و تولیدات اجتماعی و تجربی، تصویری متنوع از جریان تولید و اجرای تئاتر در استانها ارائه میکند.
در این میان، اقتباسهایی چون «مرگ یزدگرد»، «هدا گابلر» و «یرما» در کنار آثاری با الهام از شاهنامه، مانند «بیدادگاه اساطیر» و «گیسو کمند»، نشان میدهد پیوند میان ادبیات کلاسیک، متون نمایشی شناختهشده و تولیدات معاصر همچنان در جریان تئاتر استانها ادامه دارد.
ضرورت ثبت آمار دقیق مخاطب و اجرا
اگرچه آمار اعلامشده از فعالیت گروههای نمایشی در استانها تصویری از گستره اجرای عمومی ارائه میکند، اما برای ارزیابی دقیقتر وضعیت تئاتر کشور، ثبت و انتشار منظم شاخصهایی مانند تعداد سانس، تعداد اجرای واقعی، ظرفیت سالن، تعداد مخاطبان، میزان فروش و درصد اشغال سالنها ضروری است.
در حال حاضر، در میان اطلاعات گردآوریشده، تنها برای برخی آثار آمار مشخص مخاطب اعلام شده و به همین دلیل نمیتوان مجموع مخاطبان یا میزان فروش این ۷۱ اجرا را محاسبه کرد.
با این حال، همین دادهها نشان میدهد تئاتر استانها در روزهای پایانی مرداد و آغاز شهریور ۱۴۰۵، جریانی گسترده و متنوع از اجرای عمومی را تجربه میکند؛ جریانی که از مشهد، تبریز و اصفهان تا شهرهایی مانند ماکو، جم، سیرجان، آمل و گرگان امتداد یافته و همچنان یکی از مهمترین مسیرهای ارتباط تئاتر با مخاطبان در سراسر کشور به شمار میرود.